Mở bài
Tôi là Hai, người làng Chợ Dầu, cả đời gắn bó với mảnh đất quê hương nghèo khó nhưng đầy nghĩa tình, và trong suốt những năm tháng tản cư vì chiến tranh, nỗi nhớ làng cùng niềm tự hào về quê hương luôn cháy bỏng trong lòng tôi như một ngọn lửa không bao giờ tắt.
Đối với tôi, làng không chỉ là nơi chôn nhau cắt rốn mà còn là niềm kiêu hãnh, là danh dự và là phần máu thịt không thể tách rời khỏi cuộc đời mình, vì thế những biến cố xảy ra trong những ngày tản cư đã khiến tôi trải qua những giằng xé đau đớn nhất.
Thân bài

Niềm tự hào về làng Chợ Dầu
Từ khi phải rời làng đi tản cư, tôi vẫn thường khoe với mọi người về quê hương mình, về con đường lát đá xanh sạch sẽ, về cái phòng thông tin rộng rãi và cả những ngày dân làng cùng nhau đào hào, đắp ụ, chuẩn bị chống giặc.
Mỗi lần nhắc đến Chợ Dầu, lòng tôi lại rộn ràng như thể đang được trở về giữa tiếng nói cười quen thuộc, giữa những mái nhà thân thương và những cánh đồng trải dài dưới ánh nắng chiều.
Tôi yêu làng mình bằng một tình yêu chân chất của người nông dân, yêu từ cái giếng nước đầu đình cho đến từng bụi tre, từng con ngõ nhỏ, và tôi luôn tin rằng dân làng tôi một lòng theo kháng chiến, quyết không bao giờ phản bội cách mạng.
Tin dữ và nỗi đau tột cùng
Thế nhưng một ngày kia, khi tôi đang ở nơi tản cư, nghe được tin làng Chợ Dầu theo giặc, tim tôi như thắt lại và tai tôi ù đi vì không dám tin vào điều mình vừa nghe thấy.
Tôi lặng người đi, cố gắng gặng hỏi lại cho rõ, nhưng những lời xì xào bàn tán của người ta như những nhát dao cứa vào lòng tôi, khiến tôi vừa đau đớn vừa tủi hổ đến mức chỉ muốn cúi gằm mặt mà bước đi thật nhanh để tránh ánh mắt dò xét của mọi người.
Về đến nhà, tôi nằm vật ra giường mà không nói nổi một lời, trong đầu chỉ vang lên câu hỏi đau đáu: “Chẳng lẽ làng mình lại theo giặc thật sao?”, bởi nếu điều ấy là sự thật thì niềm tự hào và danh dự mà tôi nâng niu bấy lâu nay sẽ sụp đổ hoàn toàn.
Sự giằng xé giữa tình làng và lòng yêu nước
Những ngày sau đó là chuỗi ngày nặng nề nhất trong cuộc đời tôi, khi tôi phải sống trong nỗi dằn vặt và xấu hổ, không dám bước chân ra ngoài vì sợ nghe thêm những lời đàm tiếu về quê hương mình.
Tôi nhìn lũ con mà lòng quặn thắt, bởi chúng còn quá nhỏ để hiểu chuyện, nhưng tôi lại sợ chúng mang tiếng là con của kẻ theo giặc, và trong cơn bế tắc ấy, tôi đã tự nhủ rằng nếu làng tôi thật sự phản bội cách mạng thì tôi sẽ thù làng, bởi tình yêu làng dù sâu nặng đến đâu cũng không thể đặt trên lòng yêu nước.
Câu nói ấy như một nhát cắt vào chính trái tim tôi, bởi tôi hiểu rằng mình đang phải lựa chọn giữa hai thứ thiêng liêng nhất trong đời, nhưng cuối cùng, lòng yêu nước và niềm tin vào kháng chiến vẫn là điều tôi không thể từ bỏ.
Niềm vui vỡ òa khi nghe tin cải chính
Rồi một hôm, tin cải chính được truyền đến rằng làng Chợ Dầu không hề theo giặc, rằng đó chỉ là lời đồn thất thiệt, và tôi như được sống lại sau những ngày dài đau đớn và tủi hổ.
Tôi chạy khắp nơi khoe với mọi người rằng làng mình không theo Tây, rằng dân làng vẫn một lòng theo kháng chiến, và trong niềm vui ấy, tôi còn hả hê kể rằng nhà tôi bị giặc đốt, như một minh chứng cho sự trung thành của gia đình tôi đối với cách mạng.
Niềm tự hào về quê hương lại bừng sáng trong lòng tôi, nhưng lần này không chỉ đơn thuần là tình yêu làng, mà còn là niềm kiêu hãnh vì làng mình đã đứng về phía Tổ quốc.
Kết bài
Qua những biến cố ấy, tôi càng thấm thía rằng tình yêu làng và lòng yêu nước vốn không hề tách rời, bởi làng quê chính là một phần của đất nước, và bảo vệ quê hương cũng chính là bảo vệ Tổ quốc.
Dù phải sống xa làng trong những năm tháng tản cư, trái tim tôi vẫn luôn hướng về Chợ Dầu với niềm tin và niềm tự hào, bởi với tôi, làng không chỉ là nơi sinh ra mà còn là danh dự, là cội nguồn và là điều thiêng liêng nhất của cuộc đời mình.
